Palyatif bakım
Nedir?
Dünya Sağlık Örgütü’ne (WHO) göre palyatif bakım, kanser veya kanserin tedavi yöntemleri nedeniyle ortaya çıkan problemleri ortadan kaldırmayı, hasta ve yakınlarının yaşam kalitesini yükseltmeyi amaçlayan modern bir onkolojik tedavi şekli olarak tan›mlan›yor.
Bu tanıma göre palyatif bakım;
yeni tanı almış, tedavi sürecinde ve terminal dönemde olan hastalara uygulanıyor. Palyatif bakımın 4 temel hedefi bulunuyor:
• Yakınmalardan kaynaklanan rahatsızlığı en aza indirgemek, bunlardan kalan sekelleri azaltmak,
• Hasta ve yakınlarının yaşam kalitesini yükseltmek,
• Hasta bakımında maliyet-etkinlik başlığını rasyonel yönetmek konusuna özen göstermek,
• Ölümün kabullenildiği durumda sürecin normal seyirinde gitmesini sağlamak ve yaşam kalitesini artırmak.
Bakım, hasta yakını için de önemli
Hastalığın son dönemi, hasta ve hasta yakınları için de veda dönemi olarak kabul ediliyor. Bu dönemde hasta ve ailesine huzurlu bir ortamın sağlanmasının yanısıra günlük yaşantılarına devam edebilmelerinin şartlarını yaratmak gerekiyor. Eğer aile, hastasına güvenli bir ortamda bakıldığını bilirse; işine gidebilir, ailenin diğer fertleri ile ilgilenebilir. Bu nedenle, son aşamadaki bakım, yalnızca hasta için değil, hasta yakını için de çok önem kazanıyor.
Palyatif tedavide yaşam sonu bakım
Palyatif tedavi kapsamında yaşam sonu bakımının hedefi; hastanın ve ailenin istemleri ve klinik, kültürel, etik standartlarla tutarlı bir mantıkla mümkün olan en az ağrı ve sıkıntı ile ölümü karşılamak olarak değerlendiriliyor.
Bu nedenle yaklaşımların şu özellikleri kapsamasına önem veriliyor; şikayetleri yönetmek, hasta, hasta yakınları, hekim ve diğer sağlık çalışanları arasında anlamlı etkileşimler geliştirmek, yaşam kalitesini korumak, barışçıl ve saygın bir ortamda ölümü karşılamayı kolaylaştırmak. Bu dönemde hastaya yapılacak tüm tedavi ve girişimlerde bu ekibin ortaklaşa kararlar alması oldukça önemli. Bunu sağlamak için de aileye hastanın ihtiyaçlarının en özel şekilde karşılanması konusunu anlatmak, onları konuya dahil etmek gerekiyor. Ancak bu aşamadan sonra hekim, hasta ve hasta yakınlarının bir takım olarak, çatışmaları çözüp yaşanan süreçle başa çıkma çabaları sonuç verebiliyor.
Özet olarak, yaşama veda etme; her hastalıkta olduğu gibi kanser hastalığında da zaten çok zor ve pek çok bileşenden oluşan ve kesinlikle yönetilmesi gereken bir süreç. İşte palyatif bakım, bu noktada devreye giren bu sürecin kolaylaştırılması için çaba harcayarak sağlık hizmetinde yer alan önemli bir başlık olarak gündeme alınmış durumda.
