Trilogy
Trilogy nedir?
Trilogy, radyoterapi tedavisinde kullanılan bir tür lineer hızlandırıcı yani LINAC cihazı. Görüntülemeden tedaviye kadar, radyoterapide farklı yöntemler olarak kullanılan 3 yeni teknolojiyi de içinde barındırıyor. Bu haliyle tedavi sırasında hem hastaya hem de kullanıcılara önemli avantajlar sağlıyor.
Trilogy cihazında hangi teknolojiler bulunuyor?
Trilogy cihazının içinde bulunan 3 radyoterapi yöntemi şu şekilde sıralanıyor;
IGRT; Görüntü kılavuzluğunda radyoterapi
IMRT; Yoğunluk ayarlı ışınlama
SRT/SRC; Noktasal ışınlama
Trilogy teknolojilerinin sunduğu avantajlar neler?
Diğer aletlerde tek tek bulunan özelliklerin Trilogy’de bir arada bulunması, uzmanların doğru müdahaleyi, daha kısa zamanda ve en ideal oranda yapmasını sağlıyor. Bu durum hasta açısından da en doğru tedaviyi, en kısa zamanda görmesi anlamına geliyor. Trilogy’de bulunan yöntemlerin özelliklerini kısaca şöyle özetlemek mümkün:
• IMRT ile doz yoğunluğu ideal olarak ayarlanıyor .
Radyoterapide, ‘lineer hızlandırıcı’ olarak adlandırılan tedavi cihazları neredeyse son 50 yıldır kullanılıyor. Bu cihazların temel mekanizması aynı; elektronlar hızlandırılarak,
hastanın ihtiyacına göre farklı enerjilerde elde edilen ışınlar,
tümörün bulunduğu yere uygulanıyor. Bu ışınların ortak
özelliği; yüksek enerjili olması, vücuda hızla girmesi ve tüm vücuda uygulanabilmesi. Ancak tümörün yok olması ya da küçülmesini sağlayan ışınlar, normal dokuya uygulandığında seconder kanserlerin oluşmasına zemin hazırlayabiliyor. İşte bu hassas durum yeni buluşların yapılmasının da nedeni. Bilgisayarlı tomografi bunlardan biri. Son yıllarda radyoterapi tedavisinde bilgisayar
teknolojisindeki gelişmelerden yararlanılıyor. Bilgisayarlı tomografiden elde edilen görüntüler, vücuttaki tümörleri gösteriyor. Radyasyon fizikçileri ise tümörleri kesit kesit işaretliyor, sonrasında üç boyutlu olarak elde edilen görüntülerin yardımıyla tedavi planı yapıyorlar. Tedavide; tümöre “çapraz ateş” şeklinde farklı bölgelerden giren ışınların belli bir emniyet sınırı ile hastalıklı bölgeye verilmesi sağlanıyor. Tedavinin amacı hastalıklı bölgeye, tümörü zararsız hale getirmek için mümkün olan en yüksek dozu vermek.
Bir tümörü yok edebilme olasılığı tümörün büyüklüğü ve türünün yanı sıra radyasyon dozuyla da ilişkili. Ama başka bir önemli nokta ise ışın verirken sağlıklı dokuyu ya da organları, ışından korumak. Çünkü radyasyon, normal doku için zararlı. Eğer, normal dokular ışınlanmışsa yan etkilerin görülme oranı da yükseliyor. İşte, 2000’li yıllardan itibaren bu etkileri azaltacak, yani tümöre en yüksek doz verilirken normal dokuları maksimum düzeyde koruyacak bir yöntem geliştirildi: Yoğunluk Ayarlı Radyoterapi (IMRT-Intensity Modulated Radiotherapy). Bu yöntemde, tedavi alanlarındaki radyasyonun yoğunluğu ayarlanarak istenen doz dağılımı, ideale yakın oluyor. Tümöre yüksek dozlar uygulanırken, sağlıklı dokular maksimum oranda korunuyor. İşte Trilogy cihazında bulunan ve günümüzün yeni teknolojilerinden olan IMRT ile bu gerçekleştirilebiliyor.
• IGRT ile tedavi sırasındaki kaymaların önüne geçilebiliyor
Trilogy cihazında bulunan yöntemlerden biri de, IGRT (Image Guided Radiotherapy). Bu yöntemle hasta yalnızca tedavi öncesinde değil, tedavi sırasında da görüntülenerek ışınlanacak bölgedeki kaymaların önüne geçilebiliyor. IGRT yönteminde, cihaza eklenen görüntüleme ile hastaların tedavi alanının doğruluğu, ideale yaklaşıyor. Tedavi öncesi alınan hızlı iki görüntü ile planlama sırasında elde edilen görüntüler analiz edilerek tedavi alanının doğruluğu tespit ediliyor. Ancak bu önlemlere rağmen, çeşitli nedenlerle ışınlanacak bölgede kayma söz konusu olabiliyor. Daha önceki tekniklerde, anlık kaymalar saptanamadığı için ışının doğru bölgeye verilemediği durumların olduğu biliniyor. Ama IGRT yönteminde bu istenmeyen durumun önüne geçebilmek mümkün. Hasta tedavi masasındayken, gerektiğinde kesitsel görüntü alınarak çevre organlardan ve tümörden kaynaklanan kayma hataları saptanabiliyor. Şöyle ki; cihaz, uzmanların bulunduğu kumanda odasından robotik olarak hareket ettiriliyor, bir tam açı ile hasta etrafında döndürülünce bilgisayarlı tomografi görüntüleri elde ediliyor. Bu görüntülerle, özellikle tümörlü ve normal dokuların hareketleri tespit edilebiliyor. Kayma saptanırsa, hastanın yatışı düzeltilerek doğru pozisyonu alması sağlanıyor. Dolayısıyla, ışınlama, doğru alana yapıldığından, tümörün normal dokulara en az zarar vererek hassas bir şekilde ışınlanması gerçekleştiriliyor.
• SRT/SRC ile çok küçük tümörlere bile noktasal atış yapılabiliyor
Trilogy’nin içinde bulunan SRT/SRC teknolojisi ile milimetrik düzeydeki çok küçük tümörlere noktasal ışınlama yapılabiliyor. Noktasal atış olarak yapılan bu ışınlama ile, tümöre yüksek dozda ışın verilirken çevresindeki normal dokunun daha az ışın alması sağlanıyor.
Trilogy’de hangi yöntem ne zaman kullanılıyor?
Trilogy'de kullanılan 3 ayrı yöntemin her birinin kullanım alanları farklı; tümörün yapısına ve hastaya göre değişiklik gösteriyor.
IMRT teknolojisi: Tümör vücutta korunması gereken bir organı sarıyorsa ya da yakınına kadar geliyorsa IMRT yönteminden faydalanılıyor. Bu yöntemde, tümöre, çevresindeki normal dokuya en az zarar verebilecek şekilde yoğun ışın verilebiliyor.
IGRT teknolojisi: Her radyoterapi seansına girmeden önce hastanın görüntülenmesine olanak sağlanıyor. Böylece tedavi edilecek bölgenin doğruluğu milimetrik bir hassasiyetle saptanıyor ve kayma varsa hastanın pozisyonu düzeltiliyor. Bu yöntemin sağladığı bir başka olanak ise tedavi sırasında kesitsel görüntü alınabilmesi. Böylece, hastanın tedavi edildiği bölgenin çevresindeki organlardan ve tümörün hareketinden kaynaklanan hatalar saptanabiliyor ve tedavi sırasında düzeltilebiliyor. Dolayısıyla tümörün normal dokulara en az zarar vererek hassas bir şekilde ışınlanması sağlanıyor.
SRT/SRC teknolojisi: Noktasal ışınlamayla çok küçük tümörleri hedef alabiliyor. Bu olanak; tümörün kontrolü için yüksek dozlar uygulanmasına fırsat verdiği gibi, tümörün çevresinde bulunan normal dokularında daha az ışın almasını sağlıyor.
Acıbadem’de Trilogy hangi merkezlerde bulunuyor?
Trilogy cihazıyla Kanser tedavisi, Acıbadem'in Bursa, Kozyatağı, Maslak, Adana ve Kayseri hastanelerinde uygulanıyor.
